ÜLKESEL MISIR ENTEGRE ÜRÜN YÖNETİMİ PROJESİ
Semra YANIKOĞLU, Rahime CENGİZ, Harun EKİZ, Dr. Ahmet ÖZ,
M. Ali TÜRKAY, Meltem AYAZ, Ayşe COŞKUN, Şehmus ATAKUL,
Murat ÇALIŞKAN, Hüseyin ONARAN, Dr. Mustafa GÜLLÜ, Uzm. Zafer UÇKUN
Bölgesel Mısır Islah Projeleri ile Mısırkurdu ve Mısır Koçankurduna Dayanıklı Çeşit Geliştirme Islah Projesi olarak iki alt proje biçiminde 2004-2008 yılları arasında yürütülmüştür.
Sakarya T.A.E, Batı Akdeniz T.E.M, Karadeniz T.A.E ve Çukurova T.A.E enstitülerinde bölgesel mısır ıslah projeleri ağırlıklı biçimde, Ege TAE ve BDUTAE’ de ise gelişerek devam etmektedir. Enstitülere kaynak materyal oluşturacak sentetik populasyonlar, dar ve geniş tabanlı populasyonlar koordinatör enstitü tarafından gönderilmiştir.
Bu proje çerçevesinde ortak çeşit verim denemeleri ve ortak yoklama melezi gözlem bahçesi oluşturulmuştur. Sap ve Koçan Çürüklüğü (Fusarium spp.) hastalığına karşı enstitülerin geliştirdiği kendilenmiş hatların dayanıklılık testleri yapılmıştır. Populasyon verim denemeleri STAE, KTAE ve BATEM’de, şeker mısır ve cin mısır verim denemeleri ise STAE ve BATEM’de kurulmuştur.
Proje süresince SAKARYA, ANT-CİN 98, NERMİN-CİN, KOÇ-CİN, KOÇ-BEY melez mısır çeşitleri geliştirilerek tescil ettirilmişlerdir. Ayrıca, ADA 3.51, ADA 3.13, ADA 3.34, ADA 6.13, ADA 6.19, ADA 6.23, BATEM 5152, BATEM 5455, BATEM 7255, BATEM 7254 (Efe) ve SAMADA07 tescile aday çeşit olarak belirlenmiştir.
Mısırkurdu ve Koçankurduna Dayanıklı Çeşit Geliştirme Islah Projesi Batı Akdeniz T.E.M koordinatörlüğünde Çukurova T.A.E ve Adana Z.M.A.E’nün işbirliği ile yürütülmüştür.
Mısırkurdu ve Mısır Koçankurduna dayanıklı çeşit geliştirme ıslah projesi kapsamında devam eden çalışmalarda 42 adet dayanıklı hat geliştirilmiştir. 2005 yılında GÖZDEM ve KARAÇAY, 2007 yılında ÖZGEM ve SİDE çeşitleri dayanıklılık ve verim açısından tescil edilmiştir. PERGE aday çeşidi tescile aday çeşit olarak belirlenmiş ve üretim izni alınmıştır.
Anahtar kelimeler: Islah, melez mısır, populasyon, kendilenmiş hat, çeşit, dayanıklılık. |
